Dziecko wyjeżdża na studia? Nie zapomnijcie o upoważnieniu

Informacja o zdrowiu dorosłego dziecka podlega tajemnicy medycznej. Gdy pełnoletni syn lub córka wyjeżdża na studia do innego miasta, rodzic zwykle zakłada, że w razie choroby lekarz powie mu, co się stało. Samo pokrewieństwo nie daje jednak takiego prawa.

Po ukończeniu 18 lat pacjent sam decyduje, kto może otrzymywać informacje o jego stanie zdrowia i mieć dostęp do dokumentacji medycznej. Dotyczy to rodziców, partnerów oraz dorosłych dzieci pacjenta. Placówka, która odmawia przekazania informacji osobie bez upoważnienia, chroni tajemnicę medyczną.

Co zmieniają 18. urodziny?

Do osiągnięcia pełnoletności rodzic jest przedstawicielem ustawowym dziecka. Z tego tytułu może otrzymywać informacje o jego zdrowiu i korzystać z dokumentacji medycznej.

Po 18. urodzinach ta podstawa prawna wygasa. Rodzic nadal jest osobą bliską, lecz przytomny, dorosły pacjent sam rozporządza informacjami o swoim zdrowiu. Lekarz może przekazać je innej osobie po uzyskaniu zgody pacjenta.

Zasada obejmuje również dokumentację dotyczącą leczenia sprzed 18. urodzin. Gdy dziecko staje się pełnoletnie, rodzic nie zachowuje wcześniejszego dostępu do jego kart informacyjnych, wyników ani historii leczenia.

Informacja o zdrowiu i dokumentacja medyczna

W rozmowach z placówką te pojęcia łatwo się mieszają. Prawo traktuje je osobno.

Zgoda na udzielanie informacji pozwala wskazanej osobie rozmawiać z lekarzem o rozpoznaniu, leczeniu, wynikach i rokowaniu. Upoważnienie do dokumentacji pozwala otrzymać lub przejrzeć między innymi wyniki badań, wypis ze szpitala albo kartę informacyjną.

Jedno oświadczenie nie zastępuje drugiego. Jeżeli pacjent zgodził się, żeby lekarz rozmawiał z rodzicem, rodzic nadal potrzebuje osobnego upoważnienia do odbioru dokumentacji.

Pacjent może wskazać dowolną osobę. Nie musi to być krewny. Oświadczenie można złożyć na piśmie albo ustnie w placówce, a pracownik powinien odnotować je w dokumentacji. Pacjent może później zmienić zakres upoważnienia lub je odwołać. Zasady te opisuje Rzecznik Praw Pacjenta.

Gdy pacjent jest nieprzytomny

Przepisy uwzględniają sytuację, w której pacjent nie może sam zdecydować o przekazaniu informacji. Jeśli jest nieprzytomny albo niezdolny do zrozumienia informacji, lekarz udziela jej osobie bliskiej. Do tej grupy należą między innymi rodzice, dzieci, małżonek, partner oraz rodzeństwo.

Ten wyjątek dotyczy informacji o stanie zdrowia. Nie otwiera automatycznie dostępu do dokumentacji medycznej.

Informację można uzyskać również telefonicznie. Placówka powinna ustalić, czy osoba dzwoniąca jest uprawniona, dlatego może poprosić o dane pozwalające potwierdzić tożsamość i relację z pacjentem. Sama forma kontaktu nie uzasadnia odmowy.

Upoważnienie w placówce ma ograniczony zasięg

Oświadczenie złożone przy przyjęciu do szpitala trafia do dokumentacji prowadzonej przez tę placówkę. Przychodnia lub drugi szpital mogą go nie mieć.

Osoba upoważniona może uzyskać kopię oświadczenia z pierwszej placówki i przedstawić ją w miejscu, w którym pacjent jest leczony. W nagłym przypadku oznacza to dodatkowe telefony i formalności. Dlatego o upoważnieniach dobrze pomyśleć przed wyjazdem na studia, dłuższą podróżą albo przeprowadzką.

Jak nadać dostęp przez IKP?

Internetowe Konto Pacjenta pozwala upoważnić bliską osobę do przeglądania wybranych danych medycznych. Można to zrobić na stronie pacjent.gov.pl lub w aplikacji mojeIKP.

Po wejściu do sekcji Upoważnienia trzeba wskazać osobę, podać jej imię, nazwisko i PESEL, a następnie ustalić czas oraz zakres dostępu. Uprawnienie może obejmować wszystkie dostępne dane albo wybrane elementy, na przykład e-recepty lub e-skierowania. Osoba wskazana przez pacjenta musi mieć aktywne IKP.

Dostęp można później zmienić lub usunąć. Aktualną instrukcję publikuje serwis pacjent.gov.pl.

IKP nie zawiera każdej informacji wytworzonej podczas leczenia. Nie wszystkie placówki korzystają z systemu w takim samym zakresie, a część dokumentacji może pozostawać w systemie konkretnej przychodni lub szpitala. Rozsądne rozwiązanie obejmuje dostęp w IKP oraz oba oświadczenia złożone w placówkach, z których pacjent regularnie korzysta.

Co ustalić przed wyjazdem na studia?

Dorosłe dziecko samo wybiera osobę, której ufa, oraz zakres przekazywanych jej informacji. Rodzic nie powinien zakładać, że zostanie wskazany automatycznie.

Jak uporządkować potrzebne informacje?

Upoważnienia określają, komu lekarz lub placówka mogą przekazać informacje. Bliscy mogą też potrzebować danych zapisanych poza dokumentacją medyczną: listy przyjmowanych leków, informacji o alergiach, numerów polis oraz miejsca przechowywania ważnych dokumentów.

LegacyApp pozwala zapisać takie informacje na telefonie i utworzyć ich zaszyfrowaną kopię AES-256 we własnym Google Drive lub iCloud. Treść notatek nie trafia na serwery LegacyApp, więc operator aplikacji nie ma do niej dostępu.

Użytkownik decyduje, kto i kiedy może otrzymać przygotowane informacje. LegacyApp nie zastępuje upoważnienia medycznego ani Internetowego Konta Pacjenta. Pozwala jednak zachować w jednym miejscu ustalenia, których bliscy mogą potrzebować w nagłej sytuacji.

Pytania i odpowiedzi

Najważniejsze zasady dotyczące informacji o zdrowiu pełnoletniego dziecka.

Czy rodzic może zadzwonić do szpitala i zapytać o pełnoletnie dziecko?

Może zadzwonić, lecz przytomny pacjent musi wcześniej zgodzić się na przekazywanie mu informacji. Szpital powinien sprawdzić tożsamość osoby dzwoniącej.

Czy nazwisko i stopień pokrewieństwa wystarczą?

Nie. Sam fakt, że ktoś jest rodzicem, dzieckiem albo partnerem dorosłego pacjenta, nie daje mu dostępu do informacji o zdrowiu ani dokumentacji.

Czy zgoda na rozmowę z lekarzem pozwala odebrać wypis?

Nie. Dostęp do wypisu i pozostałej dokumentacji wymaga osobnego upoważnienia.

Czy rodzic uzyska informacje, gdy dziecko jest nieprzytomne?

Lekarz udziela informacji osobie bliskiej, jeżeli pacjent jest nieprzytomny lub niezdolny do jej zrozumienia. Ten wyjątek nie daje automatycznego prawa do dokumentacji.

Czy dostęp przez IKP wystarczy?

IKP daje dostęp do danych znajdujących się w systemie i w zakresie wybranym przez pacjenta. Nie musi obejmować całej dokumentacji przechowywanej lokalnie przez każdą placówkę.